ركن دوم از اركان عزيمت بر عهد توبه ، تميز كردن آن چيزى است كه حق را بر تو است از اداى عبادات و ترك معاصى و جريمات ، از آن چيزى كه مر تو را است از مباحات و مطاعم و مناكح و ساير مستلذّات « 1 » ، تا آنچه از تو صادر شود از افعال و اعمال يعنى واجبات را از مباحات بازدانى ، و آنچه منسوب به تو است از افعال ، از آنچه منسوب به حق است جدا كنى . « 2 » فتعلم أنّ الجناية « 3 » عليك حجة ، و الطاعة عليك منّة ، « 4 » پس بدانى كه معاصى از افعال تو است ، بر تو حجت است ؛ و عتاب و عقاب بر آن « 5 » لازم ؛ كه آن از اقتضاى كدورت جبلّى تو است ، و طاعات و عبادات نعمت و منّت حق است كه به فضل و كرم بر تو ارزانى داشته است . و اگر نه از نفس تو كجا طاعت آمدى ؟ و الحكم عليك حجّة « 6 » ، ما هي لك معذرة . و حكم قضا نيز بر تو حجت است . نه آنكه تو را عذرى بود ، بلكه حكم قضا تابع علم ازلى است ؛ كه آنچه علم حق در ازل از تو و قابليّت تو دانسته بر تو حكم قضا رانده . الثالث : أن تعرف « 7 » أنّ كلّ طاعة « 8 » رضيتها منك فهي عليك ، ركن سيم « 9 » اين عزيمت آن است كه بدانى كه هر طاعتى كه از نفس خود پسنديدى و عيب آن نديدى و شايستهء حق دانستى ، چون مشوب به اعجاب 126 گشت آن به معصيت نزديك‌تر است ، و ضرر آن بر تو بيش از نفع است . و كلّ معصية عيّرت بها أخاك فهي إليك ، و هر معصيتى كه برادر خود را تعيير 127 و سرزنش كردى به آن ، ضرر آن به تو راجع شد ؛ چه خود را بر وى ترجيح كردى « 10 » و اين معصيت از آن فاحش‌تر است . فلا تضع « 11 » ميزان وقتك من يديك .

--> ( 1 ) . ج : مستلزات . ( 2 ) . ج : بكنى . ( 3 ) . ج : الجنايته . ( 4 ) . ج : منّته . ( 5 ) . ج : بدان . ( 6 ) . ج : حجّته . ( 7 ) . ع : يعرف . ( 8 ) . ج : طاعته . ( 9 ) . ع : سيوم . ( 10 ) . ع : دادى . ( 11 ) . ع : يضع .